Wie ben je als niemand kijkt?

De man en integriteit – Deel 1

Deel 1: Wie ben je als niemand kijkt?

Lastig te beantwoorden misschien? Want ben je echt dezelfde persoon wanneer mensen je zien en als je alleen bent? Ik geloof dat dit essentieel is wanneer we als mannen echt en integer willen zijn. Houd je nog een “masker” voor, of laat je werkelijk zien aan de mensen om je heen wie je bent?

Ik heb lang allerlei maskers opgehouden waardoor ik niet echt liet zien wie ik werkelijk was. Ik probeerde aan de buitenkant beter te lijken dan wie ik vanbinnen was. Ik was een ster in het ophouden van de schijn naar anderen toe. Ik durfde niet te laten zien wat er werkelijk in mij omging en wie ik werkelijk was, veelal uit angst voor afwijzing en veroordeling.

Gelukkig is dat nu anders. Ik heb geleerd om mijn hart open te stellen naar Jezus toe en naar de mensen om me heen. Het is belangrijk om als man echt te zijn, zodat mensen weten wat ze aan je hebben. Met doen alsof en het ophouden van schijn bedrieg je uiteindelijk vooral jezelf. En aan het eind win je er niets mee.

We hebben als mannen Jezus nodig om hier doorheen te breken. In veiligheid en openheid. Je zult versteld staan hoe krachtig het kan zijn als je geen dingen verborgen houdt en echt en oprecht bent. Dat betekent niet dat je aan de hele wereld je “vuile was” hoeft buiten te hangen — dat is niet wat hiermee bedoeld wordt. Maar als je een paar goede vrienden hebt met wie je echt kunt praten, met wie je dingen kunt delen die je niet snel zomaar aan iemand zou zeggen, dan helpt dat je om langzaam je maskers af te doen.

Je wordt meer en meer een open boek en hoeft je nergens meer achter te verschuilen. Niet tot in detail, maar wel zó dat mensen je hart gaan zien en wat daarin leeft. Dat ze iets “proeven” van jouw oprechtheid en van Jezus’ liefde door jou heen. Uiteindelijk prikken de meesten er toch wel doorheen wanneer iets niet echt is.

Vaak zijn maskers geen bewuste leugens, maar overlevingsstrategieën.

We hebben ergens geleerd dat wie we werkelijk zijn, misschien niet genoeg is. Dat eerlijk zijn risico’s met zich meebrengt. Dat kwetsbaarheid je iets kan kosten.

Daarom houden we controle. We laten alleen zien wat veilig voelt. Wat acceptabel is. Wat past binnen het beeld dat anderen van ons hebben. Niet omdat we slecht zijn, maar omdat we bang zijn. Bang om afgewezen te worden. Bang om zwak gevonden te worden. Bang om de grip te verliezen.

Maar wat ooit bescherming leek, wordt uiteindelijk een gevangenis. Want zolang je een masker draagt, kan niemand je echt kennen. Werkelijke echtheid vraagt daarom niet in de eerste plaats om beter gedrag, maar om moed. De moed om gezien te worden zoals je bent.

De vraag “wie ben je als niemand kijkt?” raakt iets wezenlijks, vaak gedragen we ons anders omdat we denken dat we alleen zijn. Dat er even geen ogen op ons gericht zijn. Geen verwachting. Geen verantwoording.

De Bijbel schetst een ander beeld. Een leven waarin we nooit werkelijk ongezien zijn. Niet op een beklemmende manier of vanuit veroordeling, maar in nabijheid. In betrokkenheid. In liefde.

Dat besef verandert iets. Niet omdat je je moet gedragen of je aan regeltjes moet houden, maar omdat je gezien bent. Omdat je leven zich afspeelt in Gods aanwezigheid — ook in de kleine, gewone momenten.

Juist daar.

Het is belangrijk om dit ook toe te passen in je dagelijks leven, bijvoorbeeld in je werk. Dit lezen we bijvoorbeeld in Kolossenzen 3:22:

In onze maatschappij kennen we geen slavernij meer, maar de meesten van ons zijn wel werknemers die voor een werkgever werken. Ik geloof dat deze tekst ook daarop toepasbaar is. Hoe doe jij je werk als je leidinggevende of werkgever niet toekijkt? Doe je het dan nog op dezelfde manier, wetende dat God je ziet, met oprechtheid van hart?

Kun je je eigen leven toetsen aan deze tekst? Hoe meer we als mannen handelen op dezelfde manier wanneer mensen wel kijken en wanneer mensen niet kijken, hoe betrouwbaarder we worden en hoe meer betrouwbaarheid we uitstralen. Dit is iets waarin we allemaal nog kunnen groeien.

Leef jij vanuit waarheid of vanuit beeldvorming? Iets om over na te denken. Deze vraag kun je jezelf eigenlijk elke dag stellen. Ga bijvoorbeeld aan het einde van de dag eens na wat er is gebeurd en wat je hebt gedaan, met deze vraag in je achterhoofd. Hoe meer je laat zien waar je echt voor staat en wat het betekent om een volgeling van Jezus te zijn, hoe meer verantwoordelijkheid God jou kan toevertrouwen.

Want wanneer je trouw en oprecht bent in het kleine, kun je dat ook zijn in het grote. Zoals Jezus zegt in Lukas 16:10:

Zie je? Het begint klein, maar het eindigt groot. Laat je in het kleine zien hoe echt en betrouwbaar je bent? Juist als niemand kijkt? Of denk je soms: “Wat stelt dit nou voor?” of “Wat maakt het uit?” Bijvoorbeeld bij een “leugentje om bestwil” of de gedachte: “Ach, niemand merkt dit toch.”

Wees je ervan bewust dat het daar niet om gaat, maar om je hartgesteldheid en je relatie met Jezus. Hij is er altijd bij — niet om je te veroordelen, maar om je te helpen. Laat je je leiden door de Heilige Geest, of kies je toch liever je eigen weg?

Probeer je daarom niet anders of beter voor te doen dan je bent, maar wees betrouwbaar en leef vanuit waarheid. Wees hierin ook een voorbeeld voor je vrouw, je kinderen en de mensen om je heen die je dierbaar zijn.

Tot slot

Voor mij begint dit heel eenvoudig. Steeds opnieuw de vraag durven stellen: waar ben ik vandaag een echt persoon geweest, en waar niet? Niet om mezelf te veroordelen, maar om eerlijk te blijven naar God toe. Naar mezelf. En naar de mensen om me heen. Ook voor mij is dat niet altijd makkelijk en soms vergeet ik dit nog weleens.

Ik merk dat hoe minder maskers ik draag, hoe vrijer ik word. Het is soms spannend en ongemakkelijk, het haalt me uit mijn “comfort zone”, het is tot nu toe wel altijd de moeite waard geweest. Leven in het licht brengt ruimte. Ruimte om te groeien. Ruimte om te veranderen.

Wees vandaag gewoon eerlijk. Tegen God. Tegen jezelf. En als het voor jou veilig is/voelt: Tegen één ander. Niet perfect, maar echt. Want juist daar begint een leven zonder dubbele lagen – ook als niemand kijkt.